Kimyasal (Yapay) Lifler

Yeryüzünde nüfus arttıkça, doğal lifler, insanların ihtiyacına yetmemeye başladı. Bu nedenle insanlar, gereksinmeleri olan lifleri belli ölçüde kendileri elde etmeyi düşündüler. Bu husustaki ilk fikir, 1664 yılında İngiliz R. Hooke tarafından ortaya atıldı. Daha sonra, 1710 yılında Fransız R.A. Réaumur, reçine ve vernik kullanarak bir filament elde etmeyi tasarladı. Ancak kimyasal olarak elyaf yapımında ilk ciddi adım 1855’de İsveçli G. Audemars’ın selüloz nitratı keşfetmesiyle atılmış oldu. Bu konuda üzerine yapılan birçok araştırma Chardonnet tarafından sonuçlandırılmıştır. Chardonnet, ipekböceğinin hastalıkları üzerine araştırmalar yapan Pasteur’un öğrencisi idi. Chardonnet, ipekböceğinin ipek filamentini üretimine benzeterek, suda çözünen selüloz nitratı ince, deliklerden basınçla verip, bir taraftan da kurutarak selüloz nitrat filamentlerini elde etti. Selüloz nitratın çok kolay alevlendiği göz önüne alınarak filamentleri amonyum sülfür ile denitrate etti. Bu ürün, 1890 yılında Paris Fuarı’nda ilk kimyasal elyaf olarak sergilenmiş oldu. Bu yolla imal edilen yapay liflere benzerliği nedeniyle ve üreticisinin adına Chardonnet ipeği adı verildi.

1920’li yıllarda Staudinger, sentetik (sentez yolu ile elde edilen) polimerler üzerinde çalışmaya başladı. Bu çalışmalarla birlikte polimerler hakkında daha geniş bilgiler elde edildi. Bunun yanında çok sayıda yeni polimer sentez edildi. Yapılan çalışmalar sonucunda, sentetik bir polimerden üretilen ilk sentetik elyaf 1938 yılında tüketiciye sunuldu.

Tam yüzyıllık bir geçmişi olan kimyasal lifler üzerindeki araştırmalar günümüzde halen devam etmektedir. Bu araştırmalarla iki ayrı ana sınıfta inceleyebileceğimiz çok sayıda lif türü elde edilmektedir. İnsanlar tarafından yapılan ve yapay lif adını da verebileceğimiz kimyasal lifler, hammaddesinin kaynağına göre iki ana sınıfa ayrılır.

1- Rejenere Lifler : Elyafın ana maddesini oluşturan polimerler, doğal kaynaklardan polimer bileşikler halinde elde edilip, bir takım fiziksel ve kimyasal yöntemlerle lif haline getiriliyorsa rejenere lifler olarak adlandırılırlar.

2- Sentetik Lifler : Elyafın ana maddesi ola polimer, bazı kimyasal maddelerden sentez yoluyla elde ediliyorsa sentetik lifler olarak adlandırılmaktadır.

3- Yapay Anorganik Lifler : Yapısı anorganik olan maddelerden insan eli ile elde edilmiş liflerdir. Cam lifleri ve metalden çekilmiş bu tür liflere yapay anorganik lifler denir.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir