Proses Şartları

Ön terbiye, boyama, baskı ve bitim işlemlerinde elastanlı kumaşın maruz kaldığı işlem şartları az veya çok elastan ipliğe etki ederek kumaş özelliklerini olumsuz yönde etkileyebilir. Islak ve sıcak halde uzun işlem süreleri, belirli kimyasallar, aşırı gerilim ve yüksek sıcaklık elastan ipliğin performansını olumsuz yönde etkiler. Dolayısıyla elastanlı kumaşların terbiye işlemleri mümkün olan en düşük sıcaklık, gerilim, süre ve kimyasal madde konsantrasyonu kullanılarak yapılmalıdır. Böylece sadece mamulün elastik özellikleri değil, aynı zamanda yüzey görünümü de daha iyi olacaktır. Özellikle yüksek sıcaklıklarda yapılan, relaksasyon, yaş işlemler, kurutma ve kondenzasyon gibi işlemler mümkün olduğunca düşük gerilim altında yapılmalıdır.

Terbiye işlemlerinde uygulanan proses şartlarının uygunluğu kumaşın elastikiyeti yanında, özellikle halat halinde yapılan çalışmalarda kırık oluşumu ve boyama düzgünlüğü açısından da çok önemlidir. Bu tür problemlerin önlenmesi açısından yukarıdaki genel hususlar yanında aşağıdaki noktaların da dikkate alınması faydalıdır:

– Elastanlı kumaşların yaş işlemleri normal kumaşlara göre daha yüksek banyo oranlarında (selüloziklerde 1:20 ‘ye kadar) yapılmalıdır. Bu durum makineye yüklenen kumaş miktarını % 20-30 oranında azaltarak ayarlanabilmektedir.

– Özellikle düşük gramajlı kumaşlarda makinenin sirkülasyon hızı ve buna bağlı olarak bir tam dönüş için geçen süre de dikkate alınmalıdır. Bu süre kumaşın özelliğine göre 1-2 dakika civarında olabilir.

– Jet boyama makinelerinde çalışılıyorsa kullanılan düze çapı kumaş gramajına uygun olmalı ve kumaş aşırı yüksek hızlarda sirküle ettirilmemelidir.

– Halat halinde yapılan boyamalarda kırık oluşumunu önlemek için önceden termofiksaj yapılıp yapılmadığını da dikkate alarak elastansız kumaşlara göre daha yüksek oranda kırık önleyici kullanılmalıdır.

– Yaş terbiye işlemleri sırasında ani ve büyük sıcaklık değişimleri kırık oluşma riskini artırdığından sakıncalıdır. Özellikle soğutma aşamasında bu durum daha kritiktir. Bu nedenle yüksek sıcaklıklarda yapılan terbiye işlemlerinden sonra banyo yavaş bir şekilde 50-60 °C’ye kadar soğutulduktan sonra boşaltılmalıdır.

– Yuvarlak örme kumaşların açık-en terbiye işlemlerinde kumaş kenarlarındaki kıvrılma eğilimi çeşitli düzgünsüzlüklere neden olabilir. Bu nedenle özellikle hafif gramajlı kumaşlarda, ön terbiye işlemlerinden sonra hafif bir kenar kolalaması yapılması gereklidir.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir