Kimyasal (Yapay) Lifler

Yeryüzünde nüfus arttıkça, doğal lifler, insanların ihtiyacına yetmemeye başladı. Bu nedenle insanlar, gereksinmeleri olan lifleri belli ölçüde kendileri elde etmeyi düşündüler. Bu husustaki ilk fikir, 1664 yılında İngiliz R. Hooke tarafından ortaya atıldı. Daha sonra, 1710 yılında Fransız R.A. Réaumur, reçine ve vernik kullanarak bir filament elde etmeyi tasarladı. Ancak kimyasal olarak elyaf yapımında ilk ciddi adım 1855’de İsveçli G. Audemars’ın selüloz nitratı keşfetmesiyle atılmış oldu. Bu konuda üzerine yapılan birçok araştırma Chardonnet tarafından sonuçlandırılmıştır. Chardonnet, ipekböceğinin hastalıkları üzerine araştırmalar

Read more

Kimyasal Liflerin Elde Edilmesi

Kimyasal liflerin elde edilmesinde prensip, ipekböceğinin ipek filamentlerini üretmesine benzer. İpekböceğinde olduğu gibi sıvı haldeki polimer madde, ince bir delikten katı hale gelebileceği bir ortama verilir. Kimyasal lif üretiminde üç koşul gereklidir a) Kullanılan polimer sıvı halde olmalıdır. b) Sıvı polimer ince deliklerden sabit basınç altında püskürtülmelidir. c) Deliklerden çıkan sıvı polimerin filament halinde katılaşabileceği bir ortam bulunmalıdır. Bu prensipler uygulanarak üç farklı yöntemle yapay lif üretilir: 1) Yaş-eğirme 2) Kuru-eğirme 3) Yumuşak-eğirme 1) Yaş-eğirme yöntemi : Bu yöntemde polimerin

Read more

Doğal Lifler

Doğada lif olarak meydana gelmiş ve tekstilde kullanılabilen her tür materyal bu sınıfa girer.Bitkisel , hayvansal ve anorganik lifler olmak üzere üç sınıfa ayrılır.     Bitkisel Lifler Yapılarında %60-90 oranın da selüloz içerdiklerinden bunlara ‘selülozik elyaf ‘ da denir.Bitkilerden elde edilen bu lifler , bitki üzerinde bulundukları yerlere göre ayrıca sınıflandırılırlar . Bitki tohumundan elde edilen elyaf : Bu lifler bitki tohumunun üzerinde bulunur.Bunlar da tek bir lifçik bir tek hücreden ibarettir.Bu bakımdan ‘tek hücreli elyaf’ olarak da isimlendirilir.Örnek : Pamuk

Read more

Rejenere Lifler

Rejenere lifler, daha önce de belirtildiği gibi doğada bulunan lineer yapıdaki bazı polimerlerin, fiziksel ve kimyasal yöntemlerle işlenerek lif haline getirilmesi ile oluşurlar. Kullanılan doğal polimerin kaynağına göre rejenere lifler beş sınıfa ayrılır; a) Rejenere selülozik lifler b) Selüloz esterleri c) Rejenere protein lifleri d) Alginat lifleri e) Kauçuk elyafı

Read more

Rejenere Selülozik Lifler

Lif üretiminde saf selülozun kullanıldığı lifler bu sınıfta yer alır. Bu tür liflerin elde edilmesi için doğadan selülozun saf halde izole edilmesi gerekir. Saf selüloz bu amaçla kullanıldığı gibi, ikinci rejenere lif grubu olan selüloz esterlerinin de hammaddesidir. Ayrıca iyi kalite kağıt yapımında da kullanılır. Saf selülozun elde edilmesi : Saf selülozu elde etmek için kaynak olarak, α-selüloz oranı yüksek kızıl çam, kayın, ladin, kavak gibi ağaçlarla pamuk linteri, ayçiçeği, keten ve kenevir sapları kullanılır (α-selüloz, selülozik maddenin %17,5-18’lik NaOH

Read more

Yün Lifinin Kimyasal Özellikleri

1- Su etkisi : Keratine, su molekülleri, soğukta ve sıcakta farklı şekilde etkir. Bu etki, soğukta tuz bağlarının, sıcakta ise sistin bağlarının kopması şeklinde olur. Ancak, bu kopmadan sonra materyal kuruduğunda ve soğuduğunda yeniden molekül içi bağlar teşekkül eder. (Bak, biçimlenme yeteneği) sıcaklık arttıkça suyun etkisi de artar. 150 °C de basınç altında yün proteini hidroliz olur, peptid bağları kopar. 2-Atmosfer özelliği : Yün proteini yan gruplarda asidik (-COOH) ve bazik (-NH2) gruplar içerir. Bu gruplar tüm moleküle hem asidik

Read more

Akrilik Lifler

    Poliakrilonitrilin hammaddesi çok ucuz olduğundan, bu polimerin lif üretiminde kullanılması düşünülmüş ve polimere, yukarıda belirtildiği şekilde çeşitli monomerler %15 sınırı içinde karıştırılarak değişik ürünler elde edilmiştir. Çeşitli firmaların elde ettikleri bu ürünlerşn bileşimleri ve üretim teknikleri genellikle patentlidir. Bu nedenle bilinen pek çok akrilik lifin pek azının yapısı hakkında bilgimiz vardır. Bunlardan bazıları şöyledir; a)Orlon akrilikleri : Orlon akrilikleri olarak üretilen liflerin çoğu %100’e yakın oranda poliakrilonitril içerir. Orlon filamentlerinin mukavemeti, 2,2-2,6 g/denier; özgül ağırlığı ise 1,18’dir. Standart koşullarda nem

Read more

Poliakrilonitril (PAN) Lifleri

Vinil siyanür olarak da isimlendirilen akrilonitril, doymamış bir karboksilik asit olan akrilik asidin nitrilidir. CH2 = CH-COOH CH2 = CH-C = N Akrilik asidi          Akilonitril Akrilonitrili, petrol destilasyon ürünlerinden kolay ve ucuz yöntemlerle elde edilebilmektedir. Sıvı haldeki akrilonitril, çeşitli katalizörler (benzoil peroksit, potasyum persülfat veya hidrojen peroksit + demir sülfat karışımı) kullanılarak polimerize edilir. Bu polimer ilk defa 1930 yılında sentez edilmiş; 1930-1945 yılları arasında yapay kauçuk olarak kullanılmıştır. 1945 yılında ilk defa Fiber adı ile filament haline getirilerek

Read more

Poliester Lifleri

Poliester kelimesi genel olarak bir dialkol ile bir dikarboksilik asidin kondesasyon ürünü olan uzun zincirli polimerlere verilen addır. Bu zincirde ester (-CO-O-) grubu çok sayıda tekrarlanır. Zincirdeki R ve R’ alifatik yapıda ise, polimerin erime noktası çok düşüktür. Bu yüzden tekstilde kullanılamaz. Tekstilde kullanılabilen polimerin elde edilmesi için aromatik yapıda bileşenler seçilir. Bu bileşenlere göre farklı yapıda poliesterler elde edilir. Günümüzde tekstil alanında kullanılan üç ayrı türde poliester bulunmaktadır. 1- PET (polietilien-tereftalat) lifleri 2- PCDT (polisikloheksil-dimetilen-tereftalat) lifleri 3- PET poliesterlerinin

Read more

Sentetik Lifler

Sentetik lifler, sentez yoluyla elde edilen polimerlerden imal edilir. Bu sınıftaki liflerin yapısını oluşturan polimerler doğada yoktur; basit monomerlerden sentetik olarak elde edilir. Genellikle, polimeri oluşturacak olan monomer veya monomerler, petrol veya kömürün ayrımsal damıtılmasından elde edilmiş yan ürünlerdir. Dünyada ilk elde edilen sentetik polimer, poliamid yapısındadır ve üretici firma tarafından naylon özel adı verilen piyasaya verilmiştir. Sentetik polimerler ya kimyasal yapısına veya sentez yöntemine (adisyon polimerleri, kondansasyon polimerleri gibi) göre sınıflandırılır.

Read more